Posts

Showing posts from June, 2026

नेपालमा अनलाइन व्यापार गर्दै हुनुहुन्छ? यी ५ नयाँ नियम नबुझे जेल !

Image
  फे सबुकमा एउटा आकर्षक सामान देख्नुभयो, अर्डर गर्नुभयो तर घरमा सामान आइपुग्दा अर्कै र गुणस्तरहीन भेटियो? अथवा, विना कुनै दर्ता फेसबुक पेजमार्फत वर्षौँदेखि व्यापार गरिरहनुभएको छ र अब के हुन्छ भन्ने अन्योलमा हुनुहुन्छ? नेपालमा फस्टाउँदो डिजिटल बजारसँगै बढेका ठगीका उजुरी र गैरकानूनी कारोबारलाई सम्बोधन गर्न सरकारले 'विद्युतीय व्यापार (इ-कमर्स) ऐन, २०८१' कार्यान्वयनमा ल्याएको छ ।  एक डिजिटल अर्थतन्त्र तथा कानूनी मामिला विश्लेषकको नजरमा, यो ऐन केवल एउटा कानून मात्र नभई नेपालको 'अनौपचारिक' डिजिटल बजारलाई 'औपचारिक' अर्थतन्त्रमा रूपान्तरण गर्ने महत्वपूर्ण कदम हो । नेपालको डिजिटल बजारमा वर्षौँदेखि व्याप्त यस्तो 'अराजकता' अन्त्य गर्न सरकारले 'विद्युतीय व्यापार (ई-कमर्स) ऐन, २०८१' कार्यान्वयनमा ल्याएको छ ।  यो ऐन लागू भएसँगै अब अनलाइन सपिङ र व्यापारको स्वरूप पूर्ण रूपमा बदलिनेछ ।  चाहे तपाईँ सामान किन्ने ग्राहक हुनुहोस् वा फेसबुकमार्फत सामान बेच्ने व्यवसायी, यो नयाँ कानूनले तपाईँको अधिकार र दायित्वलाई स्पष्ट रूपमा परिभाषित गरेको छ । यदि तपाईं अनलाइन व्यव...

नेपालमा डीएनए (DNA) परीक्षण र पितृत्व विवाद: ५ आश्चर्यजनक तथ्यहरू

Image
के  ही समयअघि सामाजिक सञ्जाल रेडिट (Reddit) को 'नेपाल' सब-रेडिटमा एउटा संवेगात्मक पोष्ट भाइरल भयो ।  एक युवकले आफ्नो पूर्व-प्रेमिका (जो अहिले विवाहित छिन्) बाट जन्मिएको बच्चा आफ्नै हुन सक्ने दाबी गर्दै 'अन्डरग्राउन्ड' रूपमा डीएनए (DNA) परीक्षण गर्ने ठाउँ खोजिरहेका थिए ।  यस्ता घटनाले नेपाली समाजमा पितृत्वलाई लिएर कति गहिरो संशय र अदालती जटिलता छ भन्ने प्रस्ट पार्छ ।  परापूर्वकालदेखि चल्दै आएको "आमा सत्य हो, बाबु विश्वास हो" भन्ने मान्यतालाई आधुनिक विज्ञानले कडा चुनौती दिइरहेको छ ।  तर,  के कानूनी रूपमा 'सुटुक्क' गरिने यस्ता परीक्षणको कुनै अर्थ छ? के विज्ञान सधैं सामाजिक यथार्थभन्दा माथि हुन्छ ?   यस लेखमा हामी पितृत्व विवाद र डीएनए परीक्षणसँग जोडिएका ५ आश्चर्यजनक तथ्यहरूबारे कानूनी र वैज्ञानिक विश्लेषण गरेको छु ।

घरेलु हिंसा र कानुनी तथ्य: हामीले नदेखेका पाँच सत्यहरू

Image
  स माजमा घरेलु हिंसालाई प्रायः "घरभित्रको निजी मामिला" भन्दै सामान्यीकरण गर्ने गरिन्छ। तर, यथार्थमा यो व्यक्तिको आत्मसम्मान, मानवीय मर्यादा र नैसर्गिक मानव अधिकारमाथि गरिने गम्भीर प्रहार हो ।  यस सचेतना अभियानले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ— हिंसा सहनु संस्कार होइन, बरु यो एउटा अपराध हो। मानव अधिकार र सामाजिक न्यायको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, घरेलु हिंसा विरुद्धको लडाइँ तब मात्र सफल हुन्छ जब हामी यसका अदृश्य पाटाहरूलाई बुझ्छौं। यस लेखमा हामीले घरेलु हिंसा, कानुनी अधिकार र हाम्रो सामाजिक उत्तरदायित्वका बारेमा जान्नै पर्ने ५ शक्तिशाली सत्यहरू प्रस्तुत गरेका छौं। १. हिंसा भनेको कुटपिट मात्र होइन (र यसका जराहरू गहिरा छन्) हाम्रो बुझाइमा शरीरमा चोट लागे मात्र त्यसलाई हिंसा मान्ने चलन छ। तर, हिंसाका विविध र सुक्ष्म रूपहरू हुन्छन् जसले मानिसको समान अस्तित्व र स्वतन्त्रतालाई समाप्त पार्छन् । यो केवल महिलामा मात्र सीमित नभई बालबालिका, वृद्धवृद्धा र पुरुषहरूमाथि पनि हुन सक्छ । शारीरिक हिंसा: कुटपिट, धकेल्ने वा शारीरिक चोट पुर्याउने । भावनात्मक वा मनोवैज्ञानिक हिंसा: धम्की दिने, अपमान गर्ने, नि...